نگاه مهندسی به قرآن

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ(الفاتحة/1)

به نام خداوند بخشنده بخشايشگر

  الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ(الفاتحة/2)

ستايش مخصوص خداوندي است که پروردگار جهانيان است.

  الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ(الفاتحة/3)

 بخشنده و بخشايشگر است

  مَالِكِ يوْمِ الدِّينِ(الفاتحة/4)

 مالک روز جزاست.

  إِياكَ نَعْبُدُ و َإِياكَ نَسْتَعِينُ(الفاتحة/5)

 تنها تو را مي‌پرستيم؛ و تنها از تو ياري مي‌جوييم.

  اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ(الفاتحة/6)

ما را به راه راست هدايت کن...

  صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيهِمْ غَيرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ(الفاتحة/7)

راه کساني که آنان را مشمول نعمت خود ساختي؛ نه کساني که بر آنان غضب کرده‌اي؛ و نه گمراهان.

-----------------------------------------

نکته:

1-    در این سوره سختی از واژگانی نیست مانند نماز و زکات و روزه و ایمان و به طور کلی مسایلی که انسانها باید انجام دهند.

2-    در این سوره سخنی از واژگانی نیست مانند حکیم و علیم و ایمان و رسول و واحد بودن خداوند و معجزه و حیاه الدنیا و حیاه الاخره و بهشت و جهنم و ....

3-    در این سوره کدهایی (کلیات) داده شده است از مسایلی که در قرآن بیشتر درباره آنها توضیح داده شده است:

1.      حمد

2.      الوهیت

3.      ربوبیت

4.      رحمانیت

5.      رحیمیت

6.       مالکیت

7.      یوم الدین

8.      عبادت

9.      نستعین

10.  هدایت

11.  صراط المستقیم

4-    کسانی که مشمول نعمت الهی شدند.

5-    مغضوبین کسانی که مورد غضب الهی شدند

6-     الضالین کسانی که به بیراهه و گمراهی رفتند

7-    رفتن به صراط مستقیم هدایت الهی را می خواهد.

8-    صراط مستقیم چیست؟ این صراط دارای سه شرط است:

1-    راه کسانی است که به آنها نعمت داده شده است

2-    راه کسانی نیست که بر آنها غضب کرده است

3-    راه گمراهان نیز نیست.

نکته :‌برای تعریف صراط مستقیم از یک جمله مثبت و از دو جمله منفی بهره گرفته است.

9-    از جمله " نه آنان که به آنها غضب کردی و نه گمراهان" می توان درک کرد:

1-    غصب شدگان اللهی با گمراهان واگردان دارد.

2-    گمراهان کسانی اند که غضب اللهی نشده اند، اما به صراط مستقیم نیز نیستند. (درباره گمراهان در این سوره توضیح بیشتری داده نشده است)

10-   نعمت با غضب و الضالین چه رابطه ای دارد؟

11-   جالب است که در این سوره از واژه " قل" بهره نبرده است.

12-   جالب است که در این سوره الله از زبان آفریدگانش خطاب به خودش سخن می گوید! در صورتی که می توانست مانند سوره علق بگوید:‌بخوان، به نام رب ...

13-    در این سوره از زبان مخلوقات ( و نه انسان!) سخن گفته می شود.شاید این یک نظام نامه آفرینش باشد برای همه آفریده ها!

14-   اگر جای الرحمن و الرحیم را عوض کنیم چه رخ می دهد؟

15-   چرا این سوره پس از بسم الله الرحمن الرحیم با واژه "حمد" و در پایان با واژه " الضالین" آغاز و پایان می یابد؟

16-رب العالمین به چه معنی است؟ این اصطلاح در قرآن سه جور به کار برده شده است:

الف - رَبِّ الْعَالَمِينَ

ب-    رَبُّ الْعَالَمِينَ

پ-    رَبَّ الْعَالَمِينَ

این سه گونه نوشتاری در 42 آیه از قرآن آمده است.

17-    از بین صفات الله چرا بیشتر از همه به الرحمن و الرحیم اشاره شده است؟

18-  وقتی در عنوان سوره از اصطلاح الرحمن الرحیم بهره برده شده است (بسم الله الرحمن الرحیم) چه معنی دارد که در یک سوره 7 آیه ای دوباره از این اصطلاح بهره برده است؟

19- خداوند مالک چه چیزهایی جز "یوم الدین" است؟

در سه جای قرآن از واژه مالک بهره برده شده است.

20-   این سوره تنها 1 الله دارد.

21-  در اغاز کتاب قرآن نام "الله" و در پایان آن واژه " الناس" است. شاید بتوان برداشت کرد که کتابی است از سوی الله به سوی مردم!

22-   چرا واژه "الرحمن"‌زودتر از واژه " الرحیم " آمده است؟

23-   نستعین (یاری جستن) در چه کاری و برای چه راهی؟ در این آیه در این باره توضیح نداه است که درچه راهی و در چه کاری تنها از او (الله) یاری بجوییم. آیا در هر کاری باید یاری جست؟

24-   پس از این که اعلام می کند این که تنها از تو یاری می جوییم درخواست می کند که "ما را به صراط مستقیم هدایت فرما". آیا می توان برداشت کرد:

الف. اگر قرار باشد یاری جستن ما را به صراط مستقیم برساند، دیگر جمله " تنها از تو یاری می جوییم" بی معنی است و می توان آن را حذف کرد.

ب. اگر قرار باشد یاری جستن در کارهای گوناگون باشد و در این جا نیز قید نوع کاری را نیاورده است که در آن باید یاری جست، پس می توان این گونه برداشت کرد که هدایت به صراط مستقیم یکی از درخواستهای یاری جستن است و می توان درخواستهای دیگری نیز داشت. مانند : ای الله به ما دانش بده، نیرو بده ، آب را بر ما گوارا گردان و ...

 25- جالب است بدانید که سوره حمد را می توان بیانیه آفرینش خطاب از سوی گروهی ( نه یک نفر) از آفریدگان به الله دانست.

26-فرض کنید به که فردی که تا کنون الله و مسلمانان و ... را نمی شناسد قرآن را بدهید. او با دیدن قرآن چه واکنشی نشان می دهد. خوب معلوم است مانند هر کتاب دیگری آن را ورق می زند و در پی نویسنده این کتاب بر می آید تا ببیند که او کیست؟ جالب است بدانید روی جلد قرآن نام نویسنده آن نوشته نشده است. سپس وی بدنبال دیباچه آن بر می آید که با کمال شگفتی می بیند این کتاب دیباچه نیز ندارد. به فهرست کتاب مراجعه می کند و نام یک سری از افراد و حیوانات و ... را می بیند. به نظرتان او چگونه درباره این کتاب داوری می کند؟ آیا به نظرتان می توان سوره حمد را دیباچه قرآن نامید؟! سوره حمد چون سوره کوتاهی است و در صفحه نخست قرآن قرار دارد مطالبی را می خواند تا چیزی دستگیرش شود. (ترجمه آیات) اما آیا چیزی نیست دستگیرش می شود؟ اگر تلفیقی از سوره حمد و سوره توحید در یک جا می آمد شاید بهتر می توانست مطالبی را درباره الله یا نویسنده این کتاب دریابد!؟ بهر حال این هم نظری است. من با چند تن از دوستان خارجی ام که بودایی هستند درباره قرآن صحبت کردم. آنها می گفتند که از شیوه نوشتاری و گفتاری این کتاب خوششان نمی آید. چون خیلی گنگ است و کلی گویی می کند و از این شاخه به آن شاخه می پرد و ما چیزی گیرمان نمی آید! آیا بهتر نیست که یک کتاب درباره قرآن بنویسیم و سپس قرآن را به آنها بیاموزیم. شاید این گونه اثرش بهتر باشد!

27-   نکات آماری:

1.      این سوره 7 آیه دارد. شماره 7 کدی قابل توجهی در قرآن است. مانند: هفت دریا اگر مرکب شود. 7 آسمان و ... به بررسی شماره 7 دقت شود

2.      بسم الله الرحمن الرحیم دارای 19 حرف است. به بررسی شماره 19 دقت شود.

3.      بسم الله الرحمن الرحیم در کل قرآن 114 بار بازآورد شده است. به شمارگان سوره های قرآن و این شماره مضربی از شماره 19 است. ( 114=19×6 )

4.      این سوره دارای 143 حرف است

5.      شمارگان واژه "نعبد" در قرآن 7 است.

6.       شمارگان واژه "یوم الدین" در قرآن 13 است.

7.      واژه الرحمن 159 بار در قرآن  آمده است. (با در نظر گرفتن 114 جمله بسم الله الرحمن الرحیم که به هر حال جزوی از قرآن است) و 6 حرف دارد.

8.      واژه الرحیم  146 بار در قرآن آمده است. (با در نظر گرفتن 114 جمله بسم الله الرحمن الرحیم که به هر حال جزوی از قرآن است) و 6 حرف دارد.

9.      اصطلاح "الرحمن الرحیم" 118 بار در قرآن به همین صورت به کار رفته است. که 114 بار مربوط به جمله "بسم الله الرحمن الرحیم" است. 4 مورد نیز به طور جداگانه به کار رفته اند.[1]

10.  حروف در سوره و بازآوردشان و رابطه شان با مقدار ابجدشان: